و گسترش حملات خود در خاك ايران مىافزودند ، و اين زمان هم يكى از آن دوره‌هاى ضعف و سستى بود . دينورى نوشته است « 1 » هنگامى كه پوران دختر خسرو به شاهى نشست در جهان شايع شد كه ايرانيان پادشاه ندارند ، و ازاين‌رو به يك زن پناه برده‌اند . پس دو مرد از قبيلهء بكر بن وائل كه يكى را مثنى بن حارثه شيبانى مىخواندند و ديگرى را سويد بن قطبه عجلى ، با كسانى كه گرد خود درآوردند در سرزمينهاى مرزى ايران به تاخت و تاز پرداختند . به دهقانان حمله مىكردند و آنچه مىتوانستند به غارت مىبردند ، و چون آنها را دنبال مىكردند به داخلهء صحرا مىگريختند ، و در آنجا كسى آنها را تعقيب نمىكرد . مثنى از ناحيهء حيره به غارت و چپاول مىپرداخت و سويد از ناحيهء ابلّه . تاراج بازار ساليانهء بغداد در جوار تيسفون كار دليرانه‌اى كه مثنّى بدان دست زد و به سبب آن ، هم آشفتگى وضع دولت ايران نمودار گرديد ، و هم او نام و شهرتى كسب كرد حمله به بازار بغداد و غارت آنجا و به سلامت جستن از آن معركه بود . بغداد در همسايگى تيسفون پايتخت دولت ساسانى و در فاصلهء كمى از آن قرار داشت و شايد كمتر از فاصلهء كرج با تهران امروز . آن منطقه گذشته از مزاياى طبيعى آن ، از لحاظ اقتصادى و بازرگانى هم داراى وضعى ممتاز بود ، چون در مسير راه معروف ابريشم ، كه آن زمان به نام راه خراسان خوانده مىشد ، قرار داشت . و به سبب راههاى متعدّد آبى و زمينى كه از آنجا مىگذشت يكى از مراكز مهمّ تبادل كالا در اين راه به‌شمار مىرفت . و به همين‌سبب در آنجا در طى سال بازارهاى متعدّدى تشكيل مىشد ؛ بازارهاى هفتگى و ماهيانه و فصلى و ساليانه ، كه اين آخرى بازارى بود جهانى كه از هر سو از راههاى دور و نزديك از چين و خاور دور گرفته تا روم و مراكز بازرگانى غربى و سرزمينهاى عربى بازرگانان با كاروانهاى پر از كالا و نقدينهء بسيار براى معامله بدانجا روى مىآوردند ، و به دادوستد مىپرداختند . و اين ايّام كه مثنّى

--> ( 1 ) - الاخبار الطوال ، ص 111 .